W uproszczonym uj\u0119ciu, celem planowania przestrzennego jest zapewnienie \u0142adu przestrzennego poprzez ustalenie przeznaczenia nieruchomo\u015bci (teren\u00f3w, obszar\u00f3w) oraz warunk\u00f3w ich zagospodarowania. Najistotniejsz\u0105 rol\u0119 w osi\u0105gni\u0119ciu tego celu odgrywaj\u0105 gminy, kt\u00f3re dysponuj\u0105 w\u0142adztwem planistycznym, czyli prawem do – w miar\u0119 swobodnego – ustalania przeznaczenia oraz warunk\u00f3w zagospodarowania swojego obszaru. Gminy s\u0105 w tym prawie ograniczone szeregiem przepis\u00f3w, kt\u00f3re zobowi\u0105zuj\u0105 je do respektowania ustale\u0144 planistycznych innych podmiot\u00f3w. Przyk\u0142adowo: ustanowienie, w drodze rozporz\u0105dzenia, parku narodowego oznacza, \u017ce gmina nie mo\u017ce przeznaczy\u0107 obszaru parku pod urbanizacj\u0119, mo\u017ce jedynie potwierdzi\u0107 ustalenia ochronne parku w planie miejscowym, niemal\u017ce je przepisuj\u0105c. Podobna sytuacja dotyczy inwestycji celu publicznego, kt\u00f3re przewidziano w planach wojew\u00f3dzkich, a tak\u017ce ustale\u0144 ochronnych zabytk\u00f3w, pomnik\u00f3w zag\u0142ady, uzdrowisk i wielu innych. System ten opisuje ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym<\/span><\/a>.<\/p>\n Gmina okre\u015bla swoj\u0105 polityk\u0119 przestrzenn\u0105 w studium uwarunkowa\u0144 i kierunk\u00f3w zagospodarowania przestrzennego („studium”). Studium stanowi zwykle obszerny dokument analizuj\u0105cy uwarunkowania rozwoju przestrzennego oraz wskazuj\u0105cy na podstawowe kierunki tego rozwoju. Stanowi zatem jedn\u0105 ze strategii gminnych. Studium jest dokumentem wewn\u0119trznym gminy – tak jak ka\u017cda strategia, nie obowi\u0105zuje powszechnie (nie jest aktem prawa miejscowego), a zatem mieszka\u0144cy gminy nie mog\u0105 powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na ustalenia studium chc\u0105c np. zabudowa\u0107 dan\u0105 nieruchomo\u015b\u0107. Gmina dysponuje jednym narz\u0119dziem realizacji polityki przestrzennej opisanej w studium – jest nim miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego („plan miejscowy”). Poza nielicznymi przypadkami okre\u015blonymi w przepisach, nie ma obowi\u0105zku uchwalania na terenie gmin plan\u00f3w miejscowych. W przypadku uchwalenia, plan miejscowy stanowi akt prawa miejscowego, kt\u00f3ry wi\u0105\u017ce wszystkich zamierzaj\u0105cych realizowa\u0107 inwestycj\u0119 na terenie nim obj\u0119tym. Plan obowi\u0105zuje bezterminowo.<\/p>\n Podstawowym zadaniem planu miejscowego jest – w zgodzie ze studium – okre\u015blenie przeznaczenia terenu oraz zasad jego zagospodarowania, w tym zabudowy. Plan miejscowy r\u00f3wnie\u017c musi by\u0107 zgodny z aktami planistycznymi ograniczaj\u0105cymi w\u0142adztwo planistyczne gminy, o kt\u00f3rych wspomniano powy\u017cej. W przypadku wi\u0119c parku narodowego, b\u0119dzie on pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 ochronn\u0105, za\u015b w przypadku teren\u00f3w, na kt\u00f3rych gmina zamierza dopu\u015bci\u0107 zabudow\u0119 – ustali jej warunki poprzez wskazanie przeznaczenia (mieszkaniowe wielorodzinne, przemys\u0142owe) oraz warunk\u00f3w zabudowy (liczba kondygnacji, wymagana ilo\u015b\u0107 powierzchni biologicznie czynnej).<\/p>\n Plan miejscowy mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c (cho\u0107 nie musi), zawiera\u0107 ustalenia dotycz\u0105ce reklam. Ustawa upowa\u017cnia rad\u0119 gminy do uchwalenia w planie zasad i warunk\u00f3w sytuowania obiekt\u00f3w ma\u0142ej architektury, tablic i urz\u0105dze\u0144 reklamowych oraz ogrodze\u0144, ich gabaryt\u00f3w, standard\u00f3w jako\u015bciowych oraz rodzaj\u00f3w materia\u0142\u00f3w budowlanych, z jakich mog\u0105 by\u0107 wykonane. Oznacza to, \u017ce gmina mo\u017ce w szczeg\u00f3\u0142owy spos\u00f3b okre\u015bli\u0107 cho\u0107by maksymaln\u0105 powierzchni\u0119 reklam wielkoformatowych, zakaza\u0107 reklam \u015bwietlnych, okre\u015bli\u0107 dopuszczaln\u0105 kolorystyk\u0119 szyld\u00f3w albo po prostu zakaza\u0107 eksponowania wi\u0119kszo\u015bci rodzaj\u00f3w reklam.<\/p>\n Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie definiuje takich poj\u0119\u0107 jak „reklama”, „tablica reklamowa”, „urz\u0105dzenie reklamowe”. W orzecznictwie wskazuje si\u0119, \u017ce w takiej sytuacji mo\u017cliwe jest odwo\u0142anie si\u0119 do znaczenia tych poj\u0119\u0107 ustalonego w innych przepisach (\u201eskoro przepisy z zakresu planowania przestrzennego nie definiuj\u0105 okre\u015blonego poj\u0119cia, a poj\u0119cie to mo\u017cna ustali\u0107 na podstawie szeroko rozumianych przepis\u00f3w z zakresu prawa budowlanego \u2013 to zasadne jest pos\u0142u\u017cenie si\u0119 tymi ostatnimi przepisami, przy ustalaniu tre\u015bci danego przepisu\u201d – wyrok WSA w Gda\u0144sku z dnia 11 sierpnia 2010 r. w sprawie II SA\/Gd 222\/10). Poj\u0119cia te definiuj\u0105 tak\u017ce cz\u0119sto same plany miejscowe – najcz\u0119\u015bciej w s\u0142owniku znajduj\u0105cych si\u0119 na pocz\u0105tku uchwa\u0142y.<\/p>\n Na koniec kwestia najtrudniejsza: skutki wej\u015bcia w \u017cycie planu miejscowego. Uchwa\u0142a rady gminy w sprawie planu miejscowego wchodzi w \u017cycie po og\u0142oszeniu w Dzienniku Urz\u0119dowym wojew\u00f3dztwa, jako akt prawa miejscowego. Bez trudu zatem mo\u017cna ustali\u0107, od kt\u00f3rego dnia plan miejscowy obowi\u0105zuje. Jakie s\u0105 skutki jego wej\u015bcia w \u017cycie? Obowi\u0105zuje zasada, zgodnie z kt\u00f3r\u0105, tereny, kt\u00f3rych przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane w spos\u00f3b dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, chyba \u017ce w planie ustalono inny spos\u00f3b ich tymczasowego zagospodarowania.\u00a0\u201eOkre\u015blenie przeznaczenia wyznacza jedynie zachowania na przysz\u0142o\u015b\u0107 w\u00a0zakresie korzystania z\u00a0uprawnie\u0144 w\u0142a\u015bcicielskich, ale \u017cadnych zachowa\u0144 w\u00a0powy\u017cszym zakresie nie wymusza, a\u00a0w\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci nie wymusza realizacji zagospodarowania zgodnego z\u00a0nowo okre\u015blonym przeznaczeniem. Okre\u015blenie przeznaczenia nie oznacza\u0142o bowiem dot\u0105d obowi\u0105zku zagospodarowania nieruchomo\u015bci zgodnie z\u00a0owym nowo okre\u015blonym przeznaczeniem, albowiem plan miejscowy nie by\u0142 \u2013 i\u00a0zasadniczo w\u00a0dalszym ci\u0105gu nie jest \u2013 aktem planowania rzeczowego, lecz aktem planowania przestrzennego\u201e<\/i>\u00a0(M. Szewczyk (red.) \u2013 Prawo zagospodarowania przestrzeni, Wolters Kluwer 2013).<\/p>\n Oznacza to, \u017ce je\u017celi gmina dla terenu zabudowanego budynkami jednorodzinnymi ustali w planie miejscowym np. przeznaczenie przemys\u0142owe, w\u0142a\u015bciciele nieruchomo\u015bci nie s\u0105 zmuszani do rozbi\u00f3rki swoich obiekt\u00f3w i budowy fabryk. Nie b\u0119d\u0105 jednak mogli uzyska\u0107 pozwolenia na budow\u0119 nowych budynk\u00f3w albo na \u00a0rozbudow\u0119 istniej\u0105cych (w tym hipotetycznym przypadku zasadne by\u0142oby oczywi\u015bcie pytanie, czy gmina nie nadu\u017cy\u0142a w\u0142adztwa planistycznego zmieniaj\u0105c tak radykalnie przeznaczenie ju\u017c zabudowanego terenu).<\/p>\n Skoro zatem nie jest dopuszczalne nakazanie rozbi\u00f3rki budynku „nie pasuj\u0105cego” do planu miejscowego, mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce nie b\u0119dzie tak\u017ce mo\u017cliwa rozbi\u00f3rka wolnostoj\u0105cego billboardu, kt\u00f3ry stanowi\u0107 b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c obiekt budowlany (patrz: prawo budowlane<\/span><\/a>). Nie b\u0119dzie jednak mo\u017cliwa np. zmiana jego powierzchni b\u0105d\u017a budowa kolejnego billboardu w s\u0105siedztwie (je\u017celi nie przewiduje tego plan miejscowy). Czy zmian\u0105 zagospodarowania terenu b\u0119dzie eksponowanie na istniej\u0105cym billboardzie nowych tre\u015bci? Brak w tym zakresie jakiegokolwiek orzecznictwa, ale takie rozumienie „zmiany zagospodarowania” prowadzi\u0142oby w istocie do konieczno\u015bci zaprzestania korzystania z billboardu – w polskich realiach ci\u0119\u017cko by\u0142oby o taki pogl\u0105d w orzecznictwie.<\/p>\n Pewne jest natomiast, \u017ce po wej\u015bciu w \u017cycie planu miejscowego nie jest mo\u017cliwe – sprzeczne z ustaleniami tego planu – wywieszanie nowych reklam na elewacjach, ogrodzeniach (tzw. szmat). Wci\u0105\u017c tak\u017ce pozostaje mo\u017cliwo\u015b\u0107 ustalenia w planie zakazu eksponowania reklam jako sposobu tymczasowego zagospodarowania terenu \u2013 przy odpowiednim uzasadnieniu nie powinno to zosta\u0107 uznane za nadu\u017cycie w\u0142adztwa planistycznego.<\/p>\n W przypadku, gdy w planie miejscowym okre\u015blono\u00a0spos\u00f3b i termin tymczasowego zagospodarowania, urz\u0105dzania i u\u017cytkowania teren\u00f3w mo\u017cliwe jest natomiast podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144 zaraz po wej\u015bciu w \u017cycie tego planu, natomiast wci\u0105\u017c nie mog\u0105 one obejmowa\u0107 nakazu rozbi\u00f3rki obiektu budowlanego (np. wolnostoj\u0105cego billboardu).<\/p>\n Kto powinien zareagowa\u0107 na naruszenia planu miejscowego? To zale\u017cy. W przypadku, gdy w spos\u00f3b sprzeczny z planem wykonywane s\u0105 roboty budowlane (np. budowa, rozbudowa billboardu wolnostoj\u0105cego) – powiatowy inspektorat nadzoru budowlanego. W przypadku zmiany zagospodarowania terenu, kt\u00f3ra nie jest zwi\u0105zana z wykonywaniem rob\u00f3t budowlanych (np. wieszanie szmat reklamowych) – organem nadzoru jest prezydent miasta (w\u00f3jt lub burmistrz w mniejszych gminach). Rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy tymi dwoma naruszeniami cz\u0119sto jest trudno, jak bowiem okre\u015bli\u0107 monta\u017c billboardu na istniej\u0105cy budynku? Na pytania te powinno odpowiada\u0107 prawo budowlane<\/span><\/a>, obowi\u0105zuj\u0105ca ustawa jest jednak w wielu miejscach niejasna i niejednoznaczna.<\/p>\nReklama w planie miejscowym<\/b><\/h2>\n
Skutki wej\u015bcia w \u017cycie planu miejscowego<\/b><\/h2>\n
Kto pilnuje planu miejscowego<\/b><\/h2>\n